ROAS, CPA, CAC: Reklam Metrikleri Nasıl Okunur, Hangi Rakama Bakılmalı?
ROAS 4 çıkması kâr ettiğiniz anlamına gelmez, çünkü bu rakam panelin saydığı ciroyu gösterir. Başa baş ROAS hesabını, CPA ile CAC farkını, ROAS'ın yanılttığı durumları, klinik ve hizmet işletmeleri için ölçümü ve aylık raporda sorulacak soruları anlatıyoruz.
İçindekiler
- ROAS, CPA, CAC, LTV, CPC, CPM, TO ve sıklık ne demek?
- ROAS 4 çıktıysa kâr ediyor musunuz?
- CPA ile CAC arasındaki fark nedir, LTV hesaba nasıl girer?
- ROAS hangi durumlarda yanıltır?
- Satış panele düşmüyorsa reklam hangi metrikle ölçülür?
- Aylık raporda nelere şüpheyle bakılmalı, hangi sorular sorulmalı?
- Sıkça sorulan sorular
Ajansınızdan aylık rapor geldi, ilk satırda "ROAS 4" yazıyor. Harcanan her lira dört lira getirmiş gibi duruyor, yine de kasaya bakınca aynı rahatlığı hissetmiyorsunuz. Bu his çoğu zaman yerindedir. ROAS bir kâr rakamı değildir, panelin reklama yazdığı ciroyu gösterir. O ciro başka bir kanalla paylaşılmış, iade edilmiş ya da zaten sizi arayan bir müşteriden gelmiş olabilir. Rakamın ne söylediğini anlamak için önce nasıl hesaplandığını bilmek gerekir. Bu rehberde temel reklam metriklerinin formüllerini, başa baş ROAS hesabını, CPA ile CAC farkını, ROAS'ın yanılttığı durumları, satışı panele düşmeyen klinik ve hizmet işletmelerinin ölçümünü ve aylık raporda sorulacak soruları anlatıyoruz. Örneklerdeki rakamların tamamı varsayımsaldır. Sektör ortalaması vermiyoruz, çünkü kararınızı değiştirecek sayı kendi kâr marjınızdan çıkar.
ROAS, CPA, CAC, LTV, CPC, CPM, TO ve sıklık ne demek?
Kısa cevap: ROAS reklama yazılan ciroyu, CPA seçilen işlemin reklam maliyetini, CAC yeni müşterinin toplam maliyetini, LTV müşterinin ilişki boyunca bıraktığı brüt kârı gösterir; CPC, CPM, TO ve sıklık ise reklamın nasıl gösterildiğini anlatır. Formüller şöyle:
| Metrik | Formül | Cevapladığı soru |
|---|---|---|
| ROAS (reklam harcamasının getirisi) | Reklama yazılan satış değeri ÷ reklam harcaması | Harcanan her lira için panel kaç lira ciro sayıyor? |
| CPA (işlem başına maliyet) | Reklam harcaması ÷ seçilen işlem sayısı | Seçtiğim işlem bana kaça geliyor? |
| CAC (müşteri edinme maliyeti) | Toplam edinme gideri ÷ yeni kazanılan müşteri | Yeni bir müşteri bana gerçekte kaça mal oluyor? |
| LTV (müşteri yaşam boyu değeri) | Ortalama satış × tekrar sayısı × brüt kâr marjı | Bir müşteri ilişki boyunca kaç lira brüt kâr bırakıyor? |
| CPC (tıklama başına maliyet) | Reklam harcaması ÷ tıklama | Bir tıklamayı kaça alıyorum? |
| CPM (bin gösterim başına maliyet) | Reklam harcaması ÷ gösterim × 1.000 | Reklamı bin kez göstermek kaça geliyor? |
| TO veya CTR (tıklama oranı) | Tıklama ÷ gösterim | Gösterimlerin yüzde kaçı tıklamaya dönüyor? |
| Sıklık (frequency) | Gösterim ÷ erişim | Aynı kişi reklamı ortalama kaç kez gördü? |
Dönüşüm (conversion), reklamdan sonra ölçtüğünüz işlem demektir: satış, form ya da arama. Panellerdeki sütun adları bu kısaltmalarla birebir aynı değildir. Aşağıdaki Türkçe adları Meta İşletme Yardım Merkezi ve Google Ads Yardım sayfalarından aldık; panelde küçük yazım farkları görebilirsiniz.
| Metrik | Meta Reklam Yöneticisi | Google Ads |
|---|---|---|
| ROAS | Alışveriş Reklam Harcamasının Getirisi | Dönş. değeri / maliyet |
| CPA | Sonuç Başına Ücret | Maliyet/dönş. (EBM olarak da geçer) |
| CPC | CPC (bağlantı tıklamasına dayalı olanı seçin) | Ort. TBM |
| CPM | CPM (1000 Gösterim başına Ücret) | BGBM |
| TO | CTR (bağlantı tıklama oranı) | TO |
| Sıklık | Sıklık | Ort. göstr. sık. / kullanıcı (video kampanyalarında) |
CAC ve LTV panelde hazır gelmez, çünkü platform ajans ücretinizi ve kâr marjınızı bilmez. Bu iki rakamı kendi tablonuzda hesaplarsınız.
ROAS 4 çıktıysa kâr ediyor musunuz?
Kısa cevap: ROAS 4 kârı kanıtlamaz; kâr için ROAS'ınızın başa baş ROAS'ı, yani 1 ÷ brüt kâr marjı sonucunu geçmesi gerekir. ROAS yalnız ciroya bakar. ROI (yatırım getirisi) ve kâr ise ürün ya da hizmetin maliyetini de hesaba katar.
Brüt kâr marjı (gross margin), satıştan doğrudan maliyet düştükten sonra kalan tutarın satışa oranıdır. Kargo ve ödeme komisyonu gibi satışa bağlı giderleri de düşerseniz sonuç daha gerçekçi olur. Marjınız %30 ise başa baş ROAS 1 ÷ 0,30 = 3,33 olur. Bu noktada reklam kendini karşılar, üstünde kalan kısım diğer giderlerinize ve kârınıza ayrılır.
Varsayımsal örnek: iki mağaza aynı raporu alıyor, tek farkları kâr marjı.
| Kalem | Mağaza A (marj %30) | Mağaza B (marj %20) |
|---|---|---|
| Reklam harcaması | 20.000 TL | 20.000 TL |
| Panelde görünen satış | 80.000 TL | 80.000 TL |
| ROAS | 4 | 4 |
| Başa baş ROAS | 3,33 | 5 |
| Brüt kâr | 24.000 TL | 16.000 TL |
| Reklamdan sonra kalan | 4.000 TL kâr | 4.000 TL zarar |
| Reklam ROI'si | %20 | -%20 |
Aynı ROAS, A'ya kâr, B'ye zarar yazıyor. ROI'yi burada kalan tutarı reklam harcamasına bölerek bulduk; bazı raporlarda payda toplam maliyettir, bu yüzden formülü raporda görün. Kira ve maaş gibi sabit giderler bu hesaba henüz girmedi.
Sektör ortalaması bu soruyu cevaplamaz. Başka bir işletmenin ROAS'ı sizin marjınızı ve iade oranınızı içermez. Örnekte ROAS 3,33, mağaza A için başa baş noktasıyken mağaza B için zarardır. Hedefinizi kendi başa baş sayınızdan türetin.
CPA ile CAC arasındaki fark nedir, LTV hesaba nasıl girer?
Kısa cevap: CPA panelde seçilen işlemin reklam maliyetidir, CAC ise yeni bir müşteriyi kazanmanın toplam maliyetidir; LTV de bu maliyetin ne kadarını karşılayabileceğinizi gösterir. Bedelini ödediğiniz potansiyel müşteri (lead) ile kazandığınız müşteri aynı şey değildir. Formu dolduran biri aranamayabilir ya da teklifi reddedebilir.
Varsayımsal örnek: bir hizmet işletmesi ayda 30.000 TL reklam harcıyor, ajans ücreti ve satış emeği için 10.000 TL daha ayırıyor.
| Aşama | Adet | Reklam harcaması ÷ adet |
|---|---|---|
| Potansiyel müşteri (form, arama, mesaj) | 120 | 250 TL |
| Randevu alan | 40 | 750 TL |
| Randevuya gelen | 30 | 1.000 TL |
| Kazanılan yeni müşteri | 20 | 1.500 TL |
Raporda CPA 250 TL görünür. Oysa CAC (30.000 + 10.000) ÷ 20 = 2.000 TL'dir. Bütçe kararını ilk rakamla verirseniz ucuz ama sonuçsuz başvuruları ödüllendirmiş olursunuz.
LTV ile CAC birlikte nasıl okunur?
LTV, bir müşterinin ilişki boyunca bıraktığı brüt kârdır. Ciroyla hesaplanırsa müşteri olduğundan değerli görünür. İki soruya bakın: LTV, CAC'ın ne kadar üstünde ve CAC kaçıncı satışta geri dönüyor?
Varsayımsal örnek: tekrar satışı olan bir mağaza, CAC yalnız reklam harcamasından oluşuyor.
| Kalem | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Sipariş başına brüt kâr | 1.000 TL × %40 | 400 TL |
| LTV | 400 TL × 6 sipariş | 2.400 TL |
| CAC | Reklam harcaması ÷ yeni müşteri | 800 TL |
| İlk sipariş ROAS'ı | 1.000 TL ÷ 800 TL | 1,25 |
| Başa baş ROAS | 1 ÷ 0,40 | 2,5 |
| CAC'ın geri döndüğü sipariş | 800 TL ÷ 400 TL | 2. sipariş |
İlk siparişte ROAS başa başın altında kalıyor, müşteri yine de ilişki boyunca kâr bırakıyor. Bu okuma ancak tekrar satış kendi verinizde görünüyorsa geçerlidir; tahmini LTV, zarar eden kampanyayı haklı çıkarmanın yolu olmamalı. CAC sınırınızı bütçeye çevirmek için Meta Ads bütçesi rehberimize bakabilirsiniz.
ROAS hangi durumlarda yanıltır?
Kısa cevap: ROAS, panelin kendi atıf (attribution) kuralıyla reklama yazdığı satışı gösterir; uzun pencere, çift sayım, mevcut müşteri, marka araması, iade ve görüntüleme sonrası satış bu rakamı gerçek katkının üstüne çıkarabilir. Atıf, satışın hangi reklama yazılacağını belirleyen kuraldır; pencere ise reklamdan sonra kaç günlük satışın sayılacağını söyler. Türkçe panellerde atıf, ilişkilendirme diye geçer.
Kasım 2026 itibarıyla iki panelin varsayılanı aynı değildir. Meta tarafındaki değerler Meta'nın geliştirici belgelerinden, Google tarafındakiler Google Ads Yardım'ın dönüşüm aralıkları sayfasındandır.
| Varsayılan | Meta Reklam Yöneticisi | Google Ads |
|---|---|---|
| Ayarın yeri | Reklam setinde ilişkilendirme ayarı | Dönüşüm işleminde dönüşüm aralığı |
| Tıklama penceresi | 7 gün | 30 gün |
| Görüntüleme penceresi | 1 gün | 1 gün |
| Görüntüleme ana rakama girer mi? | Ayar içeriyorsa evet | Çoğu durumda hayır, "Görüntüleme dönüşümleri" ve "Tüm dönüşümler" sütunlarında kalır |
Pencere uzadıkça panele yazılan satış genellikle artar, bu yüzden iki panelin ROAS'ı doğrudan kıyaslanmaz. Hesabınızdaki ayar bunlardan farklı olabilir, raporda yazmasını isteyin. Google'da çoğu dönüşüm işleminin varsayılan modeli veriye dayalı ilişkilendirmedir, yani satışın kredisi birden fazla reklam etkileşimine paylaştırılabilir.
Meta, 3 Mart 2026'da site ve mağaza dönüşümlerinde tıklama atfını bağlantı tıklamalarıyla sınırladığını duyurdu. Paylaşma ve kaydetmeden gelen dönüşümler, İngilizce adıyla engage-through attribution başlığına taşındı. Eski raporlarla kıyas yaparken bunu hesaba katın.
- Aynı satışı iki panel sahiplenir. Müşteri Instagram reklamına tıklar, üç gün sonra Google reklamınıza tıklayıp satın alır. Varsayılan ayarlarda iki pencere de açık olduğu için satış iki panele de yazılabilir. Panellerin toplamını kendi satış kaydınızla karşılaştırın.
- Mevcut müşteri yeni satış gibi görünür. Size zaten gelen müşterinin siparişi de ROAS'a yazılır. Google Ads'te yaşam döngüsü hedefi açık, satın almaya göre optimize edilen kampanyalarda "Yeni - geri gelen müşteriler" segmenti bu ayrımı gösterir. Meta'da mevcut müşterileri bir özel hedef kitleyle tanımlamanız gerekir.
- Marka aramaları ortalamayı yükseltir. Adınızı arayan kişi reklam olmasa da organik sonuçtan gelebilirdi. Marka kampanyasını ayrı satırda isteyin. Google, Arama Ağı ve Maksimum Performans kampanyalarında marka hariç tutmalar ayarı sunuyor, ancak bu ayar erişimi daraltabilir.
- İadeler düşülmemiş olabilir. Google Ads'te iade için dönüşüm ayarlaması yüklenir: kısmi iadede "Yeniden belirt", tam iadede "Geri çek". Meta'da satın alma değeri sitenizin gönderdiği parametreye dayanır, panelin iadeyi kendiliğinden bildiğini varsaymayın.
- Görüntüleme sonrası satış, reklamın sattığını kanıtlamaz. Reklamı yalnız gören kişi zaten satın alacak olabilir. Tıklama ve görüntüleme kaynaklı satışları ayrı görmek isteyin.
Sahadan not: panel kârlı görünüp kasa aynı şeyi söylemediğinde ilk şüpheli çoğu zaman reklam olur. Oysa devraldığımız hesaplarda ilk baktığımız yer ölçüm tanımları: satış iki kez sayılmış, iadeler düşülmemiş ya da mevcut müşterinin siparişi yeni satış gibi yazılmış olabiliyor.
Reklamın gerçek katkısını en temiz ölçen yöntem, reklamı gören grupla görmeyen grubu karşılaştıran testtir. Meta buna dönüşüm yükselişi, Google Dönüşüm Artışı diyor. Bu testler belli bir hacim ister. Daha küçük hesaplarda panelleri GA4 (Google Analytics 4) ile yan yana okuyun, çünkü GA4 raporları varsayılan olarak ücretli ve organik kanalları birlikte değerlendirir; kurulumu GA4 ve dönüşüm takibi rehberimizde anlattık.
Satış panele düşmüyorsa reklam hangi metrikle ölçülür?
Kısa cevap: Klinik, hekim ve hizmet KOBİ'leri için birincil ölçü ROAS yerine randevu başına maliyet ile başvurunun randevuya dönüşme oranıdır. Bu işletmelerde iş yüz yüze ya da telefonda kesinleşir, gelir panele düşmez. Panelde yine de ROAS görünüyorsa dönüşüm değerinin nereden geldiğini sorun, elle girilmiş bir tahmin olabilir.
- Form: başvuru sayısını verir. Sahte ya da ulaşılamayan kayıt da bu sayıya girer.
- Arama: Google Ads'te "Reklamlardan gelen telefon aramaları" dönüşümünde minimum süreyi siz belirlersiniz, o süreyi geçen arama sayılır. Sitedeki numaraya tıklama, aramanın yapıldığını kanıtlamaz.
- WhatsApp: Meta'daki Başlatılan Mesajlaşma Konuşmaları, en az 7 gün aradan sonra başlayan konuşmaları sayar. Konuşmanın başlaması randevu anlamına gelmez.
- Randevu: asıl rakam çoğu zaman panelde değil, takviminizde ya da CRM'inizde (müşteri kayıt sistemi) durur. Her kaydın kaynağını işaretleyin.
Aylık tablonuzda kaynak, başvuru, ulaşılan, randevu ve gelen sütunları yeter. Randevu başına maliyet, reklam harcaması ÷ randevu; randevuya dönüşme oranı, randevu ÷ başvurudur. Kayıt sonuçlarını işaretleme düzenini potansiyel müşteri reklamları rehberimizde anlattık.
Sağlıkta bir parantez gerekiyor: Türkiye'ye yönelik sağlık hizmetinde ücretli sponsorlu reklam kural olarak yasak, bu yüzden buradaki ölçüm yalnız yönetmelik rehberimizde anlattığımız istisnalar (açılış ayı, yurt dışına yönelik sağlık turizmi) içindir. Bu kampanyalarda ölçüm şu satırlarda kalır: kaç başvuru geldi, kaçı randevu oldu, randevu kaça geldi. Tabloda hasta adı ya da şikâyet bilgisi tutmayın, yalnız adet tutun. Meta da hassas sağlık bilgisi saydığı verileri reklam sistemlerine almamak üzere filtre uyguluyor, bu yüzden panel sayısı sizinkinden farklı çıkabilir. Sağlık reklamlarının sınırları için sağlık alanında reklam yönetimi yazımıza bakın.
Hangi hedefte hangi metrik birincildir?
| Hedef | Birincil metrik | Yanına koyun |
|---|---|---|
| E-ticaret satışı | ROAS ile başa baş ROAS farkı | Yeni müşteri CAC'ı, iade oranı |
| Tekrar satın alınan ürün | LTV ve CAC | CAC'ın geri dönüş süresi |
| Hizmet KOBİ'si, teklif talebi | CAC | Nitelikli başvuru oranı, randevu başına maliyet |
| Klinik randevusu (izin verilen kampanyalarda) | Randevu başına maliyet | Randevuya dönüşme ve gelme oranı |
| Mesaj kampanyası | Mesajdan çıkan randevu başına maliyet | Başlatılan Mesajlaşma Konuşmaları |
| Siteye trafik | Yönlendirme sayfası görüntülemesi başına maliyet | CPC, TO |
| Bilinirlik | Erişim ve sıklık | CPM |
Her kampanyaya tek bir birincil metrik verin. Kalan rakamlar, bu metriğin neden değiştiğini anlamaya yarar.
Aylık raporda nelere şüpheyle bakılmalı, hangi sorular sorulmalı?
Kısa cevap: Panelin yazdığı her rakamı kendi satış ve randevu kaydınızla karşılaştırın, tanımı net olmayan rakama karar bağlamayın. Şu dört başlık özellikle tanım ister:
- Tıklamalar (Tümü): Meta'da reaksiyon ve yorum gibi etkileşimleri de kapsar. Bağlantı tıklamasına bakın.
- Sonuç Başına Ücret: Meta'da sonuç, kampanyada seçilen hedefe göre değişir. Her zaman satış demek olmaz.
- Tüm dönüşümler: Google Ads'te ikincil işlemleri ve görüntüleme dönüşümlerini de içerir. "Dönüşümler" sütunuyla karıştırmayın.
- Geçen ayın rakamı: Google Ads'in birincil dönüşüm sütunları dönüşümü tıklama tarihine yazar. Kapanmış bir ayın rakamı sonradan değişebilir.
Raporu aldığınızda ajansınıza şu soruları sorun:
- Bu ROAS hangi atıf ayarıyla hesaplandı, görüntüleme sonrası satış dâhil mi?
- Panellerin yazdığı toplam satış, kendi kaydımızdaki satışı geçiyor mu?
- Satış değerine KDV ve kargo dâhil mi, iadeler düşüldü mü?
- Başa baş ROAS'ımız kaç, bu ay üstünde mi kaldık?
- Satışların ne kadarı yeni müşteriden geldi?
- Marka kampanyası ve yeniden pazarlama ayrı satırda mı?
- Raporda dönüşüm diye yazan işlem tam olarak ne?
- Gelen başvuruların kaçı randevu oldu, kaçı müşteriye döndü?
- Bu rakamlara göre gelecek ay neyi değiştiriyoruz?
Bu soruların cevabı rapordan çıkmıyorsa önce ölçüm kurulumunu düzeltmek gerekir. Hesabınızı bu sorularla birlikte gözden geçirmek isterseniz reklam yönetimi hizmetimize göz atabilirsiniz.
Bu konuda desteğe mi ihtiyacınız var?
Ücretsiz ön görüşmede mevcut durumunuzu birlikte değerlendirelim.
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Başa baş ROAS reklamın kendini karşıladığı noktadır, kira ve maaş gibi giderlere pay bırakmaz. Satıştan kalmasını istediğiniz payı marjdan düşüp bölebilirsiniz: varsayımsal olarak marj %40 ve kalması istenen pay %10 ise hedef 1 ÷ 0,30 = 3,33 olur.
Google Ads, hedef ROAS'ı yüzde olarak ister. Yardım sayfasındaki hesapta dönüşüm değeri maliyete bölünüp 100 ile çarpılır, yani 4 katlık getiri %400 demektir. Raporda "ROAS 400" ve "ROAS 4" aynı sonucu anlatabilir, hangi biçimin kullanıldığına bakın.
Panel ROAS'ına girmez, çünkü panel yalnız platforma harcanan tutarı kullanır. Ajans ücreti ve kreatif üretim gideri CAC ile kâr hesabında yer alır. Bu yüzden ROAS başa başın üstünde olsa bile tüm giderlerden sonra kâr kaldığını ayrıca kontrol etmeniz gerekir.
Temkinli okuyun. Az sayıda satışta tek bir büyük sipariş oranı belirgin biçimde oynatabilir. Kampanya kampanya karar vermeden önce daha uzun bir dönemi ve hesap toplamını birlikte değerlendirin.
Herkese uyan bir sayı yok. Meta da sıklığın bütçeye, kitle büyüklüğüne ve yayın takvimine göre değiştiğini belirtiyor. Sıklığı sonuç maliyetiyle birlikte okuyun; sıklık yükselirken sonuç başına maliyet de yükseliyorsa kreatifi yenilemeyi ya da kitleyi genişletmeyi değerlendirin.
Bunu CPM'den anlayamazsınız. Reklam maliyeti teklif, kitle, kreatif ve yayın takvimine göre değişebilir. Karar için sonuç başına maliyete ve gelen randevu ya da satış sayısına bakın.

